Σιωπές που μοιάζουν με τα ήρεμα νερά μιας λίμνης. Που σ’ αφήνουν να δεις τον εαυτό σου να καθρεφτίζεται στην επιφάνειά τους. Υπάρχουν όμως και άλλες...
Γράφει η Ρένα Ρίγγα
Σιωπές βαριές, πυκνές, σχεδόν τις αγγίζεις. Σιωπές που δεν ησυχάζουν ποτέ. Σιωπές που κάνουν περισσότερο θόρυβο από μια γεμάτη πόλη.
Η σιωπή δεν έχει φωνή. Κι όμως, ξέρει να φωνάζει.
Φωνάζει μέσα σε ένα σπίτι όπου κάποτε αντηχούσαν γέλια και τώρα ακούγεται μόνο το τικ-τακ ενός ρολογιού. Φωνάζει στο βλέμμα δύο ανθρώπων που κάποτε είχαν άπειρες λέξεις ο ένας για τον άλλον και τώρα μαζεύονται σε ευγενικές σιωπές. Φωνάζει όταν ένα τηλέφωνο δεν χτυπά, όταν μια πόρτα δεν ανοίγει, όταν μια θέση στο τραπέζι μένει άδεια.
Ίσως γι' αυτό η απουσία να έχει τόσο δυνατό ήχο.
Μάθαμε να φοβόμαστε τη σιωπή. Να την καλύπτουμε με μουσικές, με οθόνες που φωτίζουν τα πρόσωπά μας, με ασήμαντες συνομιλίες, με αδιάφορες ειδήσεις που διαδέχονται η μία την άλλη Μάθαμε να μην αντέχουμε στο κενό, γιατί μέσα του κατοικούν οι σκέψεις μας. Κι αυτές τις ακούς όσο και να σωπαίνεις.
Η σιωπή είναι ένας καθρέφτης χωρίς φίλτρα. Μπροστά της δεν υπάρχουν ρόλοι, δικαιολογίες ή προσωπεία. Μόνο εμείς. Οι φόβοι μας. Οι πληγές που κρύψαμε προσεκτικά κάτω από μια χαμογελαστή καθημερινότητα. Οι επιθυμίες που εγκαταλείψαμε για να χωρέσουμε στις προσδοκίες των άλλων. Και εκείνες οι μικρές αλήθειες που αποφεύγαμε να ξεσκεπάσουμε, όσο ο κόσμος γύρω μας έκανε αρκετό θόρυβο για να τις καλύπτει.
Υπάρχει, όμως, και μια σιωπή ευλογημένη. Εκείνη που δεν γεννιέται από την μοναξιά αλλά από την πληρότητα. Η σιωπή δύο ανθρώπων που δεν χρειάζονται λέξεις για να νιώσουν ο ένας τον άλλον. Η σιωπή ενός ήλιου που βουτάει στη θάλασσα. Η σιωπή ενός βιβλίου που μόλις έκλεισε αφήνοντας μέσα μας έναν καινούργιο κόσμο. Η σιωπή της προσευχής, της συγχώρεσης, της συμφιλίωσης με τον εαυτό μας.
Δεν είναι όλες οι σιωπές μοναξιά. Κάποιες είναι καταφύγιο.
Ίσως η μεγαλύτερη αδικία που κάνουμε στον εαυτό μας είναι να μιλάμε πολύ, και ν’ ακούμε λίγο. Μεταφέρουμε ο ένας στον άλλον πληροφορίες, αλλά όχι αλήθειες. Οι λέξεις γίνονται χιλιάδες και η ουσία λιγοστεύει. Έτσι, η σιωπή είναι ο τελευταίος τόπος όπου τα συναισθήματα διατηρούν ακόμη το πραγματικό τους βάρος.
Κάθε ένας από μας κουβαλάει μια σιωπή που κανείς άλλος δεν μπορεί να ακούσει. Είναι οι αναμνήσεις που δεν μοιραστήκαμε ποτέ, οι αποχωρισμοί που δεν ξεπεράσαμε, οι ελπίδες που πολέμησαν κόντρα σε κάθε λογική. Αυτή η προσωπική σιωπή είναι, ίσως, η πιο ειλικρινής βιογραφία μας.
Και τότε αντιλαμβανόμαστε ότι η φασαρία της σιωπής δεν είναι εχθρός. Είναι μια πρόσκληση να σταματήσεις, ν’ αφουγκραστείς, να θυμηθείς ποιος ήθελες να είσαι πριν η κάθε μέρα σου επιβάλλει να είσαι κάποιος άλλος…
Οι πιο μεγάλες αλήθειες ψιθυρίστηκαν μέσα στη σιωπή. Εκεί όπου η καρδιά βρίσκει επιτέλους το θάρρος να μιλήσει και η ψυχή, να πετάξει κάθε περιττό θόρυβο και ν’ ακούσει τη δική της φωνή.
Ίσως, τελικά, η σιωπή να μην είναι η απουσία του ήχου. Ίσως να είναι η παρουσία όλων εκείνων που οι λέξεις δεν μπορούν να χωρέσουν.
* Η Ρένα Ρίγγα είναι σεναριογράφος. Έχει γράψει για τηλεόραση και κινηματογράφο.
