Η ποιητική μας παράδοση. Οι ποιητικές μας ρίζες. Ο λαός μας αγαπά την ποίηση, την πιστεύει και την υπηρετεί, την έχει στα χείλη του καθημερινά -μέσα από τα τραγούδια, μέσα από τις μελοποιήσεις, μέσα από τους στίχους που περνούν από στόμα σε στόμα και από γενιά σε γενιά.
Γράφει ο Γιάννης Ευθυμιάδης
Και οι σύγχρονοι ποιητές αναμετριούνται διαρκώς με αυτή την παράδοση. Αναμετριούνται με τις παλιότερες ποιητικές φόρμες, με τους τρόπους και τις φωνές που προηγήθηκαν, επιχειρώντας να τις ανανεώσουν, να τις μεταφέρουν στο σήμερα, να τους δώσουν το δικό τους προσωπικό στίγμα. Κι όμως, σχεδόν πάντα μπορεί κανείς -και συχνά οι ίδιοι οι δημιουργοί- να ανιχνεύσει στο έργο τους ίχνη αυτής της παράδοσης. Ίχνη που δεν λειτουργούν ως δεσμά, αλλά ως μια βαθύτερη μνήμη, που ολοζώντανη μπολιάζει το σύγχρονο και το τροφοδοτεί.
Ακόμη και όταν ένας δημιουργός αρνείται κομμάτια της παράδοσης, η ίδια αυτή άρνηση αποτελεί ένα βήμα κατάκτησής της. Για να αρνηθείς κάτι, πρέπει πρώτα να το έχεις γνωρίσει, να έχεις αναμετρηθεί μαζί του, να έχεις συνειδητοποιήσει τι κρατάς και τι αφήνεις πίσω, τι εξακολουθεί να λειτουργεί και τι αισθάνεσαι πως δεν μπορεί πια να μιλήσει στο παρόν. Κι έτσι, παρόλη την άρνησή του, η ίδια του η δημιουργία εμπεριέχει ψήγματα της παράδοσης -στοιχεία που μετασχηματίζονται, μεταφέρονται και ξαναγεννιούνται μέσα σε μια νέα μορφή.
Γιατί η παράδοση δεν είναι κάτι στατικό, ένα βαλσαμωμένο πλάσμα που ανήκει στο παρελθόν. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός, ένας ανοιχτός διάλογος ανάμεσα στις εποχές. Είναι αυτό που παραλαμβάνουμε, αλλά και αυτό που μεταμορφώνουμε για να το παραδώσουμε στους επόμενους. Κάθε νέα γενιά δημιουργών στέκεται απέναντί της με τον δικό της τρόπο: άλλοτε με σεβασμό, άλλοτε με αμφισβήτηση, άλλοτε με άρνηση. Μα ακόμη και μέσα από αυτή την άρνηση, η παράδοση συνεχίζει να υπάρχει, να συνομιλεί και να διεκδικεί τη θέση της στο παρόν.
Τελικά, η παράδοση στην τέχνη γίνεται ο καθρέφτης μας. Και η στάση μας απέναντί της -από την άρνηση έως τον σεβασμό και την αποδοχή- δεν είναι παρά η συνέχιση ενός ζωντανού φαινομένου, ενός ζωντανού οργανισμού που μεταμορφώνεται, ανανεώνεται και αναγεννιέται, για να προσφέρει τους καρπούς του σε κάθε εποχή και σε κάθε νέα γενιά. Γιατί ίσως αυτό να είναι, τελικά, η παράδοση: όχι ό,τι μένει ίδιο, αλλά ό,τι κατορθώνει να ζει αλλάζοντας.
*Ο Γιάννης Ευθυμιάδης είναι ποιητής, δοκιμιογράφος, θεατρικός συγγραφέας και
εκπαιδευτικός. Έχει εκδώσει εννέα ποιητικές συλλογές, έχει μεταφράσει Άγγλους και Αμερικανούς ποιητές, ενώ έργα του έχουν μεταφραστεί, μελοποιηθεί και δισκογραφηθεί. Πρόσφατα κυκλοφόρησε η νέα ποιητική συλλογή του, Στα μάτια ο ένας του άλλου βαφτιζόμαστε.
