Πόσα ξέρουμε πραγματικά για έναν τόπο πριν τον γνωρίσουμε; Και πόσα από αυτά είναι αλήθεια; Το Βιετνάμ είναι από εκείνες τις χώρες που κουβαλούν μια εικόνα πολύ διαφορετική από την πραγματικότητα.

Συντακτική ομάδα Άλως 

Για πολλούς είναι ακόμη συνδεδεμένο με έναν πόλεμο, με εικόνες που έκαναν τον γύρο του κόσμου, με ένα παρελθόν που μοιάζει να έχει παγώσει στον χρόνο. Όμως το Βιετνάμ μοιάζει να ψιθυρίζει στον επισκέπτη του κάτι διαφορετικό: «Δεν είμαι αυτό που νομίζεις».

Στο Βιετνάμ πηγαίνεις πιστεύοντας ότι θα γνωρίσεις μια χώρα σημαδεμένη από την ιστορία της. Και βρίσκεσαι μπροστά σε μια κοινωνία που κοιτάζει επίμονα προς το μέλλον. Φαντάζεσαι μια μακρινή, σχεδόν απρόσιτη Ασία και ανακαλύπτεις μια καθημερινότητα γεμάτη οικειότητα, ανθρώπους που γελούν δυνατά, παιδιά που παίζουν στους δρόμους, μικρά καφέ γεμάτα ζωή και γειτονιές που σφύζουν από ενέργεια.

Το Βιετνάμ είναι η απόδειξη ότι οι τόποι, όπως και οι άνθρωποι, δεν χωρούν ποτέ στις πρώτες εντυπώσεις. Δεν είναι μόνο ένας προορισμός. Είναι μια διαδρομή που σε βγάζει από τη βιασύνη, σε βάζει μέσα σε ατελείωτους ορυζώνες, σε κάνει να χαθείς σε νυχτερινές αγορές γεμάτες αρώματα και να ξαναβρείς τον εαυτό σου ανάμεσα σε βουνά, ποτάμια και ιστορίες ανθρώπων που χαμογελούν χωρίς λόγο. Από πού πάνε για Βιετνάμ; Από εκεί που αρχίζουν τα ταξίδια που σε αλλάζουν.

Υπάρχουν ταξίδια που τα σχεδιάζεις με χάρτες, λίστες και οδηγούς. Και υπάρχουν ταξίδια που ξεκινούν πολύ πριν βγάλεις εισιτήριο. Το Βιετνάμ ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Είναι από εκείνα τα μέρη που σε καλούν αθόρυβα, σχεδόν υπόγεια. Ίσως μέσα από μια φωτογραφία με τις βάρκες στον κόλπο Χαλόνγκ. Ίσως από μια ιστορία κάποιου που χάθηκε στα σοκάκια του Ανόι. Ίσως από την ανάγκη να βρεθείς κάπου όπου η ζωή μοιάζει να κυλά σε διαφορετικό ρυθμό.

Ο ταξιδιώτης αρχίζει να αισθάνεται ότι ανήκει σε αυτό τον ζωντανό πίνακα.

Το πρώτο πράγμα που καταλαβαίνει κανείς φτάνοντας στο Βιετνάμ είναι ότι εδώ όλα κινούνται και όλα μένουν ίδια ταυτόχρονα. Χιλιάδες μηχανάκια γεμίζουν τους δρόμους σαν ένα αδιάκοπο ποτάμι ανθρώπων. Οι ηλικιωμένες γυναίκες πωλούν φρούτα φορώντας τα χαρακτηριστικά ψάθινα καπέλα. Οι μυρωδιές από κόλιανδρο, λάιμ και τζίντζερ ξεπηδούν από κάθε γωνιά. Και κάπου ανάμεσα στο χάος και την ηρεμία, ο ταξιδιώτης αρχίζει να αισθάνεται ότι ανήκει σε αυτό τον ζωντανό πίνακα.

Το Ανόι δεν προσπαθεί να σε εντυπωσιάσει. Σε κερδίζει σιγά-σιγά. Με τις μικρές πλαστικές καρέκλες στα πεζοδρόμια, με τις λίμνες που καθρεφτίζουν την πόλη, με τους ανθρώπους που ξυπνούν πριν ακόμη χαράξει για να γυμναστούν στα πάρκα. Είναι μια πρωτεύουσα που μοιάζει περισσότερο με ζωντανό οργανισμό παρά με τουριστικό αξιοθέατο.

Και ύστερα έρχεται ο κόλπος Χαλόνγκ. Χιλιάδες ασβεστολιθικοί βράχοι ξεπροβάλλουν μέσα από τα νερά σαν να αιωρούνται. Το τοπίο μοιάζει περισσότερο με όνειρο παρά με πραγματικότητα. Εκεί, πάνω σε ένα ξύλινο σκάφος που γλιστρά αθόρυβα στο νερό, αντιλαμβάνεσαι γιατί τόσοι ταξιδιώτες επιστρέφουν από το Βιετνάμ μιλώντας για εικόνες που δεν ξεθωριάζουν ποτέ.

Όμως το Βιετνάμ δεν είναι μόνο τα τοπία του. Είναι οι άνθρωποί του. Είναι το χαμόγελο του πωλητή που θα σου προσφέρει φρούτα χωρίς να περιμένει αντάλλαγμα. Είναι η γυναίκα που θα σε βοηθήσει να διασχίσεις έναν δρόμο γεμάτο μηχανάκια. Είναι οι μικρές ιστορίες που δεν θα βρεις σε κανέναν ταξιδιωτικό οδηγό και τελικά γίνονται οι πιο πολύτιμες αναμνήσεις που παίρνεις μαζί σου στη «βαλίτσα» της αναχώρησης.

 Τα πολύχρωμα φανάρια φωτίζουν τα βράδια, τα ποδήλατα περνούν αργά δίπλα από τον ποταμό 

Στο κέντρο της χώρας, η Χόι Αν μοιάζει να έχει σταματήσει τον χρόνο. Τα πολύχρωμα φανάρια φωτίζουν τα βράδια, τα ποδήλατα περνούν αργά δίπλα από τον ποταμό και τα παλιά εμπορικά σπίτια θυμίζουν τις εποχές που το λιμάνι έσφυζε από ζωή. Είναι από εκείνα τα μέρη που δεν χρειάζονται πρόγραμμα. Αρκεί να περπατήσεις.

Το φαγητό αποτελεί από μόνο του λόγο για να ταξιδέψει κανείς στο Βιετνάμ. Ένα μπολ pho σε κάποιο μικρό μαγαζί του δρόμου, φρέσκα spring rolls, αρωματικός καφές με συμπυκνωμένο γάλα, πιάτα γεμάτα φρεσκάδα και ισορροπία. Η κουζίνα της χώρας μοιάζει με την ίδια τη φιλοσοφία της: απλή στην όψη, πολύπλοκη στην ουσία.

Είναι ένας τόπος που σε προσκαλεί να κοιτάξεις τον κόσμο λίγο διαφορετικά. 

Ίσως τελικά η ερώτηση «Από πού πάνε για Βιετνάμ;» να μην αφορά τις αεροπορικές συνδέσεις ούτε τα χιλιόμετρα που χωρίζουν την Ελλάδα από τη Νοτιοανατολική Ασία. Ίσως να αφορά κάτι βαθύτερο. Μια διάθεση να εγκαταλείψεις για λίγο όσα γνωρίζεις. Να βγεις από τη διαδρομή που ακολουθείς καθημερινά. Να αφήσεις χώρο για το απρόβλεπτο.

Γιατί το Βιετνάμ δεν είναι ένας προορισμός που απλώς επισκέπτεσαι. Είναι ένας τόπος που σε προσκαλεί να κοιτάξεις τον κόσμο λίγο διαφορετικά. Και όταν επιστρέφεις, κουβαλάς μαζί σου κάτι περισσότερο από φωτογραφίες. Κουβαλάς την αίσθηση ότι υπάρχουν ακόμη μέρη όπου η ζωή δεν μετριέται με ταχύτητα, αλλά με στιγμές.

Και ίσως αυτό να είναι τελικά το μονοπάτι που οδηγεί στο Βιετνάμ. Όχι ένας δρόμος πάνω στον χάρτη. Ένας δρόμος προς μια άλλη εκδοχή του εαυτού σου.

Ίσως τελικά το ταξίδι στο Βιετνάμ να είναι κάτι περισσότερο από μια μετακίνηση χιλιάδων χιλιομέτρων. Είναι μια υπενθύμιση ότι πίσω από κάθε στερεότυπο υπάρχει μια άλλη ιστορία. Ότι οι άνθρωποι, οι πόλεις, ακόμη και οι ολόκληρες χώρες κρύβουν πλευρές που δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά.