ΔΑΝΑΗ ΣΤΡΑΤΟΥ: «ΤΟ ΜΟΙΡΑΙΟ ΣΤΑΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΡΧΙΖΕΙ ΤΟ ΕΡΓΟ»


Μια περιήγηση στις «Αφάλες», την έκθεση της Δανάης Στράτου στο Μέγαρο Μουσικής, μετατρέπεται σε ένα ταξίδι ανάμεσα στη μνήμη και τη δημιουργία.

Συνέντευξη στη Βίκυ Διαμάντη


Η εικαστικός Δανάη Στράτου συνομιλεί μέσα από το έργο της με τη μητέρα της, Ελένη Πόταγα-Στράτου, και αναζητά στους στίχους, στα βότσαλα, στη Σελήνη και στα στοιχεία της φύσης τα αόρατα νήματα που συνδέουν τον άνθρωπο με τον χρόνο και το σύμπαν.

Ο διάδρομος με τις φωνές της μνήμης

Όλα ξεκινούν από έναν μακρύ διάδρομο στην υπηρεσιακή αυλή του Μεγάρου Μουσικής. Κατευθυνόμαστε προς τον κυρίως χώρο της έκθεσης, εκεί όπου βρίσκονται οι εικαστικές εγκαταστάσεις. Η συνομιλία της Δανάης Στράτου με τη μητέρα της, Ελένη Πόταγα-Στράτου, αρχίζει ήδη από αυτή τη διαδρομή. Ακούμε το ποίημα «Βότσαλο θαυμαστό», γραμμένο από τη μητέρα της, με τη φωνή της Ρένης Πιττακή. Οι στίχοι και ο ήχος του νερού μάς ακολουθούν. Είναι η πρώτη επαφή με έναν κόσμο όπου η μνήμη αποκτά υλική υπόσταση και η τέχνη γίνεται ένας διαφορετικός τρόπος επικοινωνίας.

Ξεκινάμε από την έκθεση «Αφάλες». Είναι ένας διάλογος ανάμεσα σε εσάς και τη μητέρα σας. Τι έχετε αποκομίσει μέχρι στιγμής από αυτόν τον διάλογο και πώς εξελίσσεται;

«Μπαίνετε κατευθείαν στο πιο δύσκολο σημείο... Ακόμα δεν έχω καταλάβει ακριβώς τι αποκομίζω. Θα χρειαστεί χρόνος, όσο διαρκεί η έκθεση αλλά και πολύ αργότερα, για να καταλάβω τι ακριβώς συνέβη μέσα από αυτόν τον διάλογο. Το σημαντικό είναι ότι είχα την επιθυμία να συνομιλήσω μαζί της μέσω του έργου μου. Αυτό κατάφερα να το πραγματοποιήσω έπειτα από τέσσερα χρόνια δουλειάς. Η επιθυμία υπήρχε από πριν, αλλά πριν από τέσσερα χρόνια άρχισε να παίρνει μορφή η ιδέα και να υλοποιείται. Ήδη, λοιπόν, ένα κομμάτι έχει εκπληρωθεί.

Πιστεύω ότι ο διάλογος δεν ξεκίνησε με την ολοκλήρωση της έκθεσης, αλλά από τη στιγμή που άρχισα να εργάζομαι πάνω στην ιδέα. Από την ώρα που έφτασα στην παραλία Αφάλες, στην Ιθάκη…

Εκείνα τα λευκά, στρογγυλά βότσαλα με τράβηξαν, όπως τότε που ήμουν μικρή και πηγαίναμε με τη μαμά μου σε τέτοιες παραλίες και μαζεύαμε βότσαλα. Εκείνη είχε μια φανταστική συλλογή. Άρχισα να τα πιάνω, να τα μαζεύω, έχοντας απλώς τη διαίσθηση ότι θα με οδηγούσαν στο νήμα αυτού του διαλόγου. Δεν ήξερα ούτε τι ούτε πώς. Χρειάστηκαν άλλα δύο με τρία χρόνια για να πάρει το έργο τη μορφή που βλέπουμε σήμερα. Εμπιστεύτηκα τα βότσαλα, τα συνέλεξα και τα επεξεργάστηκα για καιρό, μέχρι να μου δώσουν τις απαντήσεις τους.

Καταρχάς, ήθελα να τιμήσω το έργο της μητέρας μου. Πέρα από την προσωπική ανάγκη να συνομιλήσω μαζί της, ήθελα να τιμήσω τη γλυπτική και την ποίησή της. Έτσι, το “Βότσαλο θαυμαστό” γίνεται η αρχή της έκθεσης».

Διαβάζοντας την ποίησή της, τι αντιληφθήκατε για τη μητέρα σας που μπορεί να μην είχατε αντιληφθεί ζώντας μαζί της;

«Στην ποίησή της αφήνει να φανεί η σύγκρουση που έχουμε μέσα μας. Η πάλη ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι, που υπάρχει σε κάθε άνθρωπο. Αυτό στη ζωή μας δεν μας άφηνε να το δούμε ποτέ. Ή μπορεί να εμφανιζόταν κάποιες στιγμές, αλλά όχι με αυτόν τον τρόπο. Στα ποιήματα, λοιπόν, εμπεριέχεται για μένα όλη της η οντότητα, που αναδύεται μέσα από αυτά».

Βαδίζουμε ακούγοντας τους στίχους και το τρεχούμενο νερό. Η αφήγηση της Δανάης Στράτου αποκτά μια διαφορετική, περισσότερο προσωπική διάσταση.

«Τα ποιήματα αυτά τα ανακάλυψα το 2020. Είχε γράψει και παλιότερα, αλλά τότε ήμουν πολύ μικρή και δεν τους είχα δώσει τόση σημασία. Το πρώτο της βιβλίο ποιημάτων είχε κυκλοφορήσει το 1990. Αργότερα ανακάλυψα ότι συνέχιζε να γράφει ποίηση. Τα ποιήματά της ήταν τυπωμένα σε φύλλα Α4, δεν είχαν εκδοθεί και δεν τα γνώριζα».

Οι στίχοι γίνονταν μια γέφυρα ανάμεσα σε εκείνη και τη μητέρα της όταν το Αλτσχάιμερ την είχε ήδη χτυπήσει, επαναφέροντας τη μητέρα της σε μια γνώριμη εσωτερική πραγματικότητα και αποκαλύπτοντας στην ίδια πτυχές μιας γυναίκας που, πέρα από τον μητρικό της ρόλο, είχε δώσει τις δικές της μάχες με τη ζωή, τις σχέσεις και τον χρόνο.

«Της διάβαζα τα ποιήματα, γιατί ήταν το μόνο πράγμα που την ηρεμούσε. Την είχε ήδη χτυπήσει το Αλτσχάιμερ. Όταν ήταν αναστατωμένη, αυτά τα ποιήματα λειτουργούσαν σαν άγκυρα. Κάτι ενεργοποιούσαν μέσα της και την έφερναν ξανά σε επαφή με τον εαυτό της. Ήταν όμως μια αποκάλυψη και για μένα, καθώς πλέον βρισκόμουν σε μια ώριμη ηλικία. Με βοήθησαν να καταλάβω ότι και εκείνη πάλευε με δυσκολίες στη ζωή της. Φιλοσοφικές, πραγματικές... Ίσως ακόμα και με τον ίδιο τον χρόνο. Με το πώς μια γυναίκα βιώνει τον χρόνο, τις σχέσεις της, τον εαυτό της και όσα την απασχολούν.

Η έκθεση περιλαμβάνει και το κοσμικό στοιχείο, με την έννοια του σύμπαντος. Αυτά τα θέματα την ενδιέφεραν. Την απασχολούσε η σχέση μας με τον κόσμο, το τι είναι ο κόσμος μέσα στον οποίο ζούμε. Είναι ένα ερώτημα που κέντριζε πάντα και εμένα. Ένιωσα σαν να μου έστειλε το νήμα για να το πιάσω και να βρεθώ σε αυτόν τον διάλογο μαζί της».

Τα δύο βότσαλα...

Μπαίνοντας στον κυρίως χώρο, δύο μεγάλα βότσαλα, τοποθετημένα αντικριστά, τραβούν το βλέμμα. Το ένα μεταλλικό, με τον φωτισμό να δημιουργεί αντανακλάσεις στην επιφάνειά του. Το άλλο, κατασκευασμένο από ρητίνη, παραπέμπει στο έργο της Ελένης Πόταγα-Στράτου. Στην πραγματικότητα, οι δύο μορφές προέρχονται από το ίδιο βότσαλο, το οποίο μεγεθύνθηκε επτά φορές από το φυσικό του μέγεθος. Από τη μεγεθυμένη μορφή δημιουργήθηκε μια μήτρα και στη συνέχεια ένα καλούπι, που επέτρεψε τη χύτευσή του σε δύο διαφορετικά υλικά. Έτσι, το ίδιο βότσαλο αποκτά δύο διαφορετικές υλικές υποστάσεις, που στέκονται αντικριστά, σαν να συνομιλούν μεταξύ τους.

Πόσα κομμάτια δικά της κουβαλάτε μέσα σας, πέρα από το βιολογικό κομμάτι που ούτως ή άλλως φέρουμε από τους γονείς μας;

«Νομίζω ότι έχει να κάνει με την αναζήτηση μιας αλήθειας. Αυτή ήταν και δική της αναζήτηση, όχι μόνο στην προσωπική της ζωή αλλά και μέσα από τη δουλειά της, τη γλυπτική και την ποίηση.

Πιστεύω ότι τα ποιήματα ήταν περισσότερο μια ανάγκη επιβίωσης. Είχε ανάγκη να εκφράσει κάποια πράγματα. Η γλυπτική ήταν μια επιλογή που πρόσφερε στον κόσμο, προς τα έξω, στο σύμπαν. Ήταν αυτό που είχε ανάγκη να βγάλει από μέσα της και να καταθέσει ως μια αλήθεια.

Νομίζω ότι αυτό το έχω και εγώ. Είναι κάτι που μεταφέρθηκε σε μένα. Κατά τα άλλα, είμαστε πάρα πολύ διαφορετικές.

Κάτι ακόμη που φέρω μέσα μου και από τους δύο γονείς μου είναι η αντίληψη για το τι αξίζει στη ζωή. Δεν σχετιζόταν ποτέ με τα χρήματα ή με υλικά πράγματα. Είχε να κάνει με αξίες, όπως η αγάπη, η αλήθεια και η δικαιοσύνη. Για τον πατέρα μου, αντίστοιχα, η αλήθεια των πραγμάτων ήταν η δικαιοσύνη. Ήταν ό,τι πιο σημαντικό για εκείνον. Πιστεύω ότι αυτές οι αξίες βρήκαν τον δρόμο τους και σε μένα. Μας τις έσπειραν και οι δύο γονείς μας και διέπουν τη ζωή μας. Λέω “μας”, γιατί είμαστε πέντε κορίτσια, οι κόρες της».

Τα πρόσωπα της Σελήνης

Λίγο πιο πέρα, μια τεράστια Σελήνη κυριαρχεί στον χώρο. Μια ακριβής τρισδιάστατη εκτύπωση του ουράνιου σώματος. Το φως περιστρέφεται αργά γύρω της, ολοκληρώνοντας μια πλήρη περιστροφή σε 30 λεπτά και αποκαλύπτοντας σταδιακά τα διαφορετικά της πρόσωπα. Το φως και το σκοτάδι εναλλάσσονται πάνω στην τραχιά επιφάνειά της. Η κλίμακα της αφήγησης αλλάζει. Από τη μνήμη δύο ανθρώπων περνάμε στον χρόνο του σύμπαντος.

Θέλω να επιστρέψουμε λίγο στις «Αφάλες». Χρησιμοποιείτε φυσικά στοιχεία: το χώμα από το παλιότερο έργο σας Breathe, τη Σελήνη, το σκοτάδι, το φως, το αλάτι. Πώς λειτουργούν αυτά τα στοιχεία ως αφήγηση του χρόνου και πώς επικοινωνούν μεταξύ τους μέσα στην έκθεση;

«Η αφήγηση του χρόνου ξεκινά από το “Βότσαλο θαυμαστό”, το ποίημα της μητέρας μου που ακούμε μπαίνοντας στην έκθεση. Μιλά για μια πέτρα που αποσπάται από έναν βράχο, πέφτει στη θάλασσα και αρχίζει να χτυπιέται δεξιά και αριστερά, χωρίς σκοπό. Στον διάδρομο που διαβήκαμε υπάρχει και το νερό, ένα από τα στοιχεία της φύσης που διαμορφώνουν το βότσαλο.

Το ποίημα θέτει το ζήτημα του χρόνου, καθώς μπορεί να χρειαστούν αιώνες ή χιλιετίες για να δημιουργηθεί αυτό το ολοστρόγγυλο βότσαλο. Ταυτόχρονα, όμως, μιλά και για την ύπαρξη ενός κέντρου. Κάποια στιγμή, αντί το βότσαλο να χτυπιέται τυχαία, δημιουργείται ένας εσωτερικός πυρήνας. Από εκεί και πέρα, κάθε χτύπημα συμβάλλει στη διαμόρφωσή του, μέχρι να γίνει αυτό το τέλειο, θαυμαστό, στρογγυλό βότσαλο.

Έτσι αποκτούμε μια εντελώς διαφορετική αίσθηση του χρόνου, αλλά και της σημασίας ενός εσωτερικού πυρήνα που μας καθοδηγεί. Αυτό το βότσαλο μου θύμισε τη γλυπτική της μητέρας μου, το φωτεινό κομμάτι της ζωής της. Δημιουργούσε πολύ όμορφες, στρογγυλές και λείες φόρμες, εμπνευσμένες από τη γονιμότητα, την εγκυμοσύνη και την αγάπη. Γλυπτά από μάρμαρο ή χυτό μέταλλο, με πολύ γυαλισμένες επιφάνειες.

Έπειτα γεννήθηκε μέσα μου η ανάγκη να εκφράσω και την άλλη πλευρά, αυτή που συναντούσα στην ποίησή της: τη σύγκρουση και την πάλη ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι».

Η συζήτηση στρέφεται στη Σελήνη και στον συμβολισμό της μέσα στην εικαστική εγκατάσταση.

«Συμβολικά, η Σελήνη αποτελεί για μένα μια απάντηση. Ήταν άλλωστε ένα στοιχείο με το οποίο και η μητέρα μου είχε μια ιδιαίτερη εμμονή. Στο ίδιο βιβλίο υπάρχει και το ποίημα “Πανσέληνος”.

Με έναν τρόπο, η Σελήνη βρίσκεται στον αντίποδα του βότσαλου. Για μένα συμβολίζει τον χρόνο, τη γονιμότητα, αλλά και τη “σκοτεινή πλευρά”. Και μέσα σε όλα αυτά βρίσκεται η γυναίκα.

Υπάρχει όμως και μια άλλη ανάγνωση, η πραγματική, η υλική. Μέσα από τη βαρυτική έλξη της Γης και της Σελήνης και την τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη επηρεάζεται η κίνηση των νερών. Με έναν τρόπο, λοιπόν, η δημιουργία του βότσαλου συνδέεται και με την ύπαρξη της Σελήνης».

Ο διάλογος διαπερνά τον χρόνο. Δεν είναι πλέον μόνο η συνομιλία μιας κόρης με τη μητέρα της, αλλά και μια συνομιλία ανάμεσα στα ίδια τα στοιχεία της φύσης.

«Ήθελα να αποτυπώσω αυτόν τον διάλογο. Η Σελήνη και το βότσαλο να συνομιλούν, να συνυπάρχουν αυτές οι δύο δυναμικές. Και από εκεί να γεννιούνται όλα τα υπόλοιπα».

Μια τροχιά από αλάτι

Και το αλάτι... Μια τεράστια επιφάνεια στο δάπεδο σχηματίζει ένα ιδιότυπο «φεγγάρι». Οι κόκκοι του διαθλούν το φως, ενώ το γκρίζο δάπεδο αναδεικνύει τις διαφορετικές αποχρώσεις του. Αλλού το λευκό είναι καθαρό, αλλού σκουραίνει. Η επιφάνεια μοιάζει να αλλάζει καθώς μετακινείται το βλέμμα.

Πώς αποφασίσατε να χρησιμοποιήσετε το αλάτι και τι συμβολίζει για εσάς αυτή η κατασκευή;

«Αυτό που παρατηρούμε στο αλάτι δεν είναι χρώμα. Είναι η διαφάνειά του. Ήθελα να κάνω ορατό κάτι άυλο, όπως είναι η έλξη και η βαρύτητα. Πώς μπορούσα να κάνω ορατή τη βαρύτητα;

Σκέφτηκα να σχεδιάσω την τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη, η οποία συνδέεται με τη βαρυτική έλξη μεταξύ των δύο ουράνιων σωμάτων. Σχεδιάζοντας την τροχιά, μπορούσα με έναν τρόπο να κάνω ορατή αυτή την έλξη. Για να αποκτήσει υπόσταση η τροχιά μέσα στον χώρο, αποφάσισα να γεμίσω το σχήμα με αλάτι. Το αλάτι συνδέεται με τη θάλασσα και την παλίρροια, ένα φυσικό φαινόμενο που καθορίζεται από τη Σελήνη. Ήταν, λοιπόν, ένα υλικό που μπορούσε να υπηρετήσει πολύ καλά το όραμά μου. Το έργο ονομάζεται “Παλιρροιακή Έλλειψη”.

Αυτό που μου αρέσει όταν υλοποιώ τα έργα μου είναι ότι δεν έχω τη δυνατότητα να τα δω ολοκληρωμένα πριν πραγματοποιηθεί η εγκατάσταση. Έτσι, το ίδιο το υλικό μού προσφέρει ένα δώρο. Μου επιστρέφει κάτι που δεν είχα προβλέψει. Η επιλογή του αλατιού μού έδωσε πολλά. Έχει έναν ιδιαίτερο μαγνητισμό. Εμπεριέχει μαζί το φως και το σκοτάδι.

Η διαφάνειά του δημιουργεί σκιές πάνω στο γκρι δάπεδο. Δεν είναι παντού ίδιο. Είναι κοσκινισμένο, έχει πάχος και κάθε κόκκος διαθλά διαφορετικά το φως. Από μακριά μπορεί να μοιάζει με χρώμα ή ακόμα και με φως. Αυτές οι διαβαθμίσεις δημιουργούν το ιδιαίτερο αποτέλεσμα που βλέπουμε».

Αναπνοή από χώμα

Και ύστερα το χώμα. Η μυρωδιά του, οι ήχοι, η αίσθηση της γης. Μετά τη Σελήνη και τις τροχιές των ουράνιων σωμάτων, η αφήγηση επιστρέφει στο ανθρώπινο σώμα. Στην αναπνοή.

Το Breathe είναι ένα έργο με διαχρονική διάσταση. Το χώμα παραπέμπει στη γείωση, στη σχέση του ανθρώπου με τη Γη. Σε συνδυασμό με τους ήχους της εγκατάστασης, μήπως μας υπενθυμίζει ότι έχουμε ξεχάσει να αναπνέουμε μέσα στην καθημερινότητά μας;

«Θα ήθελα να μιλήσω για την πρόθεση και όχι για το συμπέρασμα. “Αναπνεύστε” είναι ο τίτλος του έργου. Δεν είναι “Αναπνοή”, είναι “Αναπνεύστε”, Breathe. Είναι προστακτική. Δίνω, λοιπόν, ένα έναυσμα στον άλλον να θυμηθεί να αναπνέει. Αυτή ήταν η πρόθεσή μου όταν παρουσίασα για πρώτη φορά το έργο. Έχει όμως και μια άλλη σημασία για μένα.

Είχα προηγουμένως περάσει τρία χρόνια δουλεύοντας στο Desert Breath, στην έρημο της Αιγύπτου. Εκεί συνδέθηκα πολύ έντονα με τη γη και με τα στοιχεία της φύσης. Μετά την επιστροφή μου στην Ελλάδα, η πρώτη ιδέα που ήρθε στο μυαλό μου ήταν αυτή.

Δεν είναι τυχαίο. Η ιδέα γεννήθηκε όταν έπαιζα με την κόρη μου, που ήταν μικρή τότε, στην άμμο. Ξέρετε πώς τα παιδιά θέλουν να τα θάβουμε στην άμμο, να τα σκεπάζουμε ολόκληρα; Παρατήρησα την κοιλίτσα της να αναπνέει κάτω από την άμμο. Και τότε μου ήρθε η ιδέα.

Έχει να κάνει με την ανθρώπινη αναπνοή, αλλά και με την αναπνοή της ίδιας της Γης. Η Γη είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Δεν αναπνέει όπως εμείς, αλλά αναπνέει με πολλούς τρόπους, μέσα από ολόκληρο το οικοσύστημά της. Η ζωή που υπάρχει πάνω της είναι και η αναπνοή της. Γι' αυτό θεωρώ το έργο διαχρονικό. Σχετίζεται με τη δική μας αναπνοή, αλλά και με την ίδια τη Γη. Στην έκθεση ήθελα να φέρω αυτό το έργο για να προσθέσω το στοιχείο της γείωσης και να μας επαναφέρω στη δική μας κλίμακα».

Οι κόσμοι συναντιούνται στις «Αφάλες». Από το σύμπαν στο χώμα, από τη Σελήνη στα βότσαλα, από τις αόρατες δυνάμεις της φύσης στην ανθρώπινη αναπνοή. Οι διαφορετικές εγκαταστάσεις συνθέτουν μια διαδρομή ανάμεσα στο οικείο και το απόκοσμο.

«Η υπόλοιπη έκθεση έχει μια περισσότερο κοσμική διάσταση. Αναφέρεται στη Σελήνη και στα στοιχεία του σύμπαντος. Είναι κάπως πιο απόκοσμη, πιο μακρινή από εμάς. Αισθάνθηκα ότι το Breathe θα μπορούσε να βοηθήσει πολύ στη συνολική εμπειρία της έκθεσης. Να έρθει εδώ, να το αναπνεύσετε και να προσφέρει αυτή την αίσθηση της γείωσης, της ανθρώπινης κλίμακας και της δικής μας αναπνοής».

Χρησιμοποιείτε συστηματικά στα έργα σας στοιχεία της φύσης. Αυτή η επιλογή φανερώνει και μια ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στον πλανήτη. Πιστεύετε ότι οι άνθρωποι έχουμε γίνει ασεβείς απέναντι στο φυσικό περιβάλλον;

«Πιστεύω ότι κάποιοι άνθρωποι έχουν γίνει πάρα πολύ ασεβείς. Και αυτό, δυστυχώς, ταυτίζεται για μένα με μία λέξη: την απληστία. Υπάρχει ένα κομμάτι της ανθρώπινης κοινωνίας που χαρακτηρίζεται από την απληστία και εκεί συντελείται η μεγάλη καταστροφή του πλανήτη.

Δεν υπάρχει απόλυτη ασέβεια. Δεν μπορώ να πω ότι ολόκληρο το ανθρώπινο είδος συμπεριφέρεται έτσι. Θεωρώ ότι το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας είναι καλό και σέβεται τη φύση και τη ζωή που μας προσφέρει η Γη.

Δυστυχώς, όμως, υπάρχει ένα μικρό κομμάτι που έχει αφεθεί πλήρως στην απληστία και σκέφτεται αποκλειστικά το προσωπικό του συμφέρον, το σήμερα. Δεν σκέφτεται ούτε τα παιδιά του ούτε τα δισέγγονα και τα τρισέγγονά του. Τίποτα. Σκέφτεται μόνο τι θα κερδίσει και τι θα κλέψει από αυτή τη Γη και από την κοινωνία».

Μία τελευταία σημείωση...

Πριν ολοκληρώσουμε τη συνομιλία μας, επιστρέφουμε εκεί όπου ξεκίνησαν όλα. Στην ποίηση της Ελένης Πόταγα-Στράτου. Σε έναν στίχο που μοιάζει να συμπυκνώνει ολόκληρη τη διαδρομή της έκθεσης.

«Το μοιραίο σταματά και αρχίζει το έργο». Πού σταματά στη δική σας ζωή το μοιραίο και πού αρχίζει η δημιουργία;

«Ίσως ακριβώς εκεί όπου άρχισα να μαζεύω αυτά τα βότσαλα. Τα άφησα να με οδηγήσουν στη δημιουργία και έτσι γεννήθηκε το έργο. Όταν κάτι αποκτά ένα σημείο εστίασης, όταν από εκεί που δεν δίνουμε σημασία στα πράγματα που συμβαίνουν γύρω μας αρχίζουμε ξαφνικά να εστιάζουμε σε κάτι, τότε ξεκινά η διαδικασία της δημιουργίας.

Αρχίζεις να διαμορφώνεις και να δουλεύεις ένα έργο. Είναι ένα είδος διαλεκτικής. Μια διαλεκτική σχέση με αυτό που δημιουργείς. Ένας διάλογος με ερωτήσεις και απαντήσεις, που σε οδηγούν σε μια συνεχή, σπειροειδή εξέλιξη. Μέχρι να βρεθούν οι απαντήσεις και να γίνει πια έργο...».

Αποχωρώντας από τον χώρο της έκθεσης, συνειδητοποιώ ότι για δύο ώρες η πολύβουη πόλη είχε μείνει κάπου μακριά. Στη μνήμη μου επιμένει μια σειρά φωτογραφιών με τις διαφορετικές φάσεις της Σελήνης. Τις προσπερνώ για τελευταία φορά. Το ίδιο ουράνιο σώμα, διαρκώς διαφορετικό. Όπως και τα βότσαλα που αλλάζουν μορφή μέσα στον χρόνο. Κάπου ανάμεσα σε αυτές τις μεταμορφώσεις συνεχίζεται ο διάλογος…


*Η εικαστική έκθεση «Αφάλες | Navels» της Δανάης Στράτου παρουσιάζεται στην Υπηρεσιακή Αυλή του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (annexM) από τις 8 Οκτωβρίου 2026 έως τις 31 Ιανουαρίου 2027.

Πληροφορίες για την Έκθεση

Επιμελήτρια της έκθεσης: Άλια Τσαγκάρη

Διάρκεια έκθεσης: 8 Οκτωβρίου 2026 – 31 Ιανουαρίου 2027

Εγκαίνια: Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026, 19:00

Χώρος: Υπηρεσιακή Αυλή, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Είσοδος: Ελεύθερη

Ώρες λειτουργίας: 

Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή 12:00-20:00, 

Πέμπτη 13:00-21:00

Δευτέρα κλειστά

Η έκθεση θα παραμείνει κλειστή στις 24, 25, 26 και 31 Δεκεμβρίου και στις 1, 2 και 6 Ιανουαρίου.

annexM | Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη, 115 21 Αθήνα (είσοδος από Κόκκαλη)

Τ: 210 728 2000, 210 728 2333,  www.megaron.gr

Φωτογράφοι: Ηλίας Ηλιάδης, 



.

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΙΑΜΑΝΤΗ

ΟΙ ΑΓΡΙΕΣ ΝΥΧΤΕΣ